Bas Korswagen
DGA Tauro Kantorencentrum


Het MKB is momenteel erg grillig en zoekt flexibiliteit wat betreft werkruimte. “Ondernemers vragen een kantoor op maat”, weet Bas Korswagen, samen met zijn broer Claes, directeur van Tauro en beheerder van elf bedrijfsverzamelgebouwen in de Randstad. “Maar dat niet alleen. Ook binnen een contract wil men flexibiliteit, bijvoorbeeld wat betreft de duur van de overeenkomst of bij groei of krimp van de onderneming. Men wil naar behoefte gebruikmaken van verschillende faciliteiten, zoals catering, vergaderruimten en receptiediensten.”



 


Claes Korswagen
Directeur Tauro
 

Geen beperkingen

De huidige tendens is dus dat ondernemers vrijheid willen en geen beperkingen ervaren. Of het nu gaat om één of om honderd werkplekken, de ondernemer wil niet meer gedurende de contractperiode vastzitten aan bepaalde afspraken. Claes: “We zien bijvoorbeeld dat ondernemers met opzet minder ruimte huren dan zij aanvankelijk dachten nodig te hebben, en proberen gebruik te maken van de bestaande faciliteiten in het gebouw. Bijvoorbeeld catering, vergaderruimten, receptiediensten, stand alone-werkplekken en flexplekken. Alle faciliteiten die ondernemers voorheen in een eigen gebouw hadden, delen zij nu steeds meer met andere ondernemers. Dat blijkt in de praktijk goed te werken.” Van aanbieders van werkruimten vraagt deze ontwikkeling wel creativiteit. Veel bestaande kantoorgebouwen zijn immers nog traditioneel ontworpen en ingericht. “De hele kantorenmarkt is nog erg traditioneel”, vertelt Bas. “Maar een wens van de huidige ondernemers is bijvoorbeeld dat een werkruimte individueel regelbaar is wat betreft temperatuur. Ze willen zelf verwarming en koeling kunnen regelen, en niet gebonden zijn aan een centraal systeem voor iedereen in een gebouw. Ondernemers vinden dat steeds belangrijker, voor zowel zichzelf als hun personeel.” Deze wensen vragen aanpassingen in de bestaande warmte- en koelingsinstallaties in een gebouw. Daarvoor zijn, soms forse, investeringen nodig. “Maar dat zorgt er wel voor dat de ondernemer het naar z’n zin heeft en blijft”, zegt Claes.

Onderscheiden

Er zijn veel bedrijven die bedrijfsruimten en flexplekken aanbieden. De concurrentie is dus groot. “Daarom moet je jezelf onderscheiden”, stelt Bas. “Dat kan bijvoorbeeld door ondernemers mee te nemen naar een locatie die helemaal af is. De werkruimten zijn ingericht, de verwarming staat aan, de receptionist is aanwezig. Dat geeft de ondernemer het gevoel: hier wil ik wel werken, hier voel ik me prettig. Waarbij uiteraard nog wel flexibiliteit mogelijk is wat betreft de wensen van de ondernemer. Onze ervaring is dat dat goed werkt." Ondernemers zijn vaak niet meer gebonden aan één locatie maar hebben veel afspraken ‘buiten de deur’. Ook daarin willen zij flexibel zijn. “Men vindt het prettig om te beschikken over een netwerk van locaties waar men gebruik kan maken van vergaderruimten. Dat is ‘het nieuwe werken’ op de traditionele manier”, zegt Claes. “Veel concepten zijn nu gebaseerd op het nieuwe werken. Maar veel kantoren zijn nog traditioneel. Je hebt als ondernemer altijd een passend kantoor nodig, maar daarbinnen zijn niet altijd alle werkplekken nodig. Onze visie is dat je traditioneel en nieuw moet combineren. Iemand met wie je een afspraak hebt, hoeft niet altijd naar jou toe te komen. Soms wil je afspreken op ‘neutraal terrein’. Die faciliteiten hebben ondernemers nodig.”

Duurzaamheid

Bij deze ontwikkelingen speelt ook het aspect van duurzaamheid mee. Zo worden bedrijfsgebouwen steeds energiezuiniger gemaakt, bijvoorbeeld door warmte en koude uit de grond te benutten. “Daarnaast wordt energie ingekocht bij energiebedrijven die hun energie groen opwekken”, vertelt Bas. “Ook wat betreft de inrichting van kantoren telt duurzaamheid steeds meer mee. Zelf kopen wij alleen producten in bij leveranciers die kunnen aantonen dat hun producten duurzaam zijn. En we zien ook dat klanten aan ondernemers vragen hoe duurzaam zij zijn. Als zij dan in een duurzaam gebouw werken, kunnen zij dat laten zien aan hun klant.”