Titia Siertsema
Voorzitter UNETO-VNI

Welke rol speelt de installatiebranche als het gaat om innovatie?

Gebouwen zullen de komende jaren véél comfortabeler, veiliger én energiezuiniger worden. Dankzij innovatieve, slimme installatietechniek. “Installatietechniek is bepalend voor het comfort dat je ervaart als bewoner of gebruiker van een gebouw. Of het nu om woningbouw of utiliteit gaat, gebouwen zijn in een hoog tempo smart buildings aan het worden. In moderne gebouwen vind je installaties die data verzamelen en met elkaar verbonden zijn. Sensoren verzamelen allerlei gegevens en daar reageert de installatie op. Zo spelen de verwarming en de luchtbehandelingsinstallatie bijvoorbeeld in op de buitentemperatuur en de luchtvochtigheid. En de verlichting gaat alleen aan als er mensen in het gebouw zijn. In de gebouwde omgeving is de kwaliteit van de installatie bepalend voor het succes van een project. Dat geldt trouwens niet alléén voor gebouwen, maar ook in infrastructuur en industrie.”

Maar de installateur van vandaag heeft al die techniek toch nog niet in huis?

“Zeker wel! De Nederlandse installatiebranche heeft de afgelopen tien, vijftien  jaar een enorme kwaliteitssprong gemaakt. Met behulp van zonnepanelen, warmtepompen en mechanische ventilatie met warmteterugwinning kunnen we er nu al voor zorgen dat woningen per saldo géén energie meer verbruiken. Nul! Sterker nog: we leveren al gebouwen op die energie léveren. Maar het gaat natuurlijk niet alleen om technische innovatie; nieuwe financierings- en serviceconcepten zijn zeker zo belangrijk. Sommige opdrachtgevers willen niet meer zelf investeren in een installatie, maar wél tien jaar comfortabel wonen of werken. Daar spelen installatiebedrijven op in; ze nemen de energieketen van hun klanten over. Ze geven advies, leggen de installatie aan, verzorgen het onderhoud en kopen de energie in.”

Als ik een nieuw kantoor of een nieuwe woning wil, kan ik dus eigenlijk beter met het installatiebedrijf gaan praten dan met het bouwbedrijf?

“Het doet er niet zoveel toe met wie je als eerste gaat praten. Als jouw gesprekspartner maar de juiste vragen stelt. Wat moet het gebouw jou opleveren in termen van comfort, veiligheid en duurzaamheid? Hoeveel kun je en wil je in de loop van de tijd aan onderhoud uitgeven? In de bouwkolom zijn de verschillende partijen zich er steeds meer van bewust dat ze geen aannemer en leverancier meer zijn, maar gelijkwaardige partners. Het is al lang niet meer zo, dat het installatiebedrijf wat techniek naar binnen brengt en weer vertrekt. Bouwbedrijf en installatiebedrijf bieden sámen iets aan. Als ze daarbij gebruik maken van elkaars kracht, bijvoorbeeld door met BIM (Bouw Informatie Modellen) te werken, komt dat de kwaliteit ten goede en krijgt de opdrachtgever een beter product. Ook binnen de installatiebranche zie je overigens steeds vaker dat bedrijven met elkaar samenwerken. Dát is ondernemerschap: durven en gunnen.”

Als we de doelstellingen van het Energieakkoord willen halen, moeten we het van de installatiebranche hebben?

“In zekere zin wel. Kijk: water, gas en elektra gaan allemaal door de installaties die wij ontwerpen en aanleggen. Het enthousiasme voor energiezuinige installaties is enorm. Binnen onze branche, maar ook bij professionele opdrachtgevers en consumenten. Installatiebedrijven hebben de knowhow en de capaciteit om zowel utiliteitsgebouwen als woningen massaal aan een gunstiger energielabel te helpen. Maar we kunnen het niet alleen. We hebben de overheid nodig en die laat het afweten. We hebben een Wet Milieubeheer, maar die wordt niet of nauwelijks gehandhaafd. Gebeurt dat wel, dan kunnen we in de utiliteit bijna eenderde van de totale besparingsdoelstelling realiseren. Ook bij huur- en koopwoningen kan de overheid voor een versnelling zorgen. Geef woningcorporaties een korting op de verhuurdersheffing als ze investeren in verduurzaming. Geef huiseigenaren die een hypotheek afsluiten voor een energiebesparende verbouwing een hogere renteaftrek. Met heldere keuzes kunnen we de vaart erin krijgen. Kijk naar de salderingsregeling voor zonnepanelen. Laat het kabinet die knoop eens doorhakken. Zonne-energie groeit, dat is toch mooi? Dan moet je dat niet blokkeren, maar stimuleren!”

Nu we toch de maatschappelijke problemen aan het aanpakken zijn; heeft de installatiebranche ook oplossingen voor de zorg?

“Daar kan de installatiebranche inderdaad bij helpen. Willen we de kosten van de vergrijzing in de hand houden, dan moeten we ervoor zorgen dat ouderen langer zelfstandig kunnen blijven wonen. Wij hebben daar veel techniek voor in huis. Soms gaat het om een simpele ingreep in een badkamer, soms om slimme systemen, die we dan domotica noemen, denk aan automatische ventilatie of videoverbindingen. Daarmee kun je op termijn veel kosten besparen op dure, intramurale zorg. UNETO-VNI gaat daar ver in; wij leiden ComfortInstallateurs op, die gespecialiseerd zijn in het verbeteren van het comfort in huis, juist met het oog op de toekomst.”

*UNETO-VNI is de ondernemersorganisatie voor de installatiebranche

Technische hoogstandjes

Elektrische huizen

In Ulft zijn op het DRU Industriepark vorig jaar 32 all electric woningen gebouwd. De woningen hebben géén gasaansluiting, maar wél vloerwarming, balansventilatie, zonnepanelen en een lucht-water-warmtepomp. Als de bewoners bewust omgaan met het verbruik, komt de energierekening aan het eind van het jaar uit op € 0,00.
 

Goed kunstklimaat

Het Kolleksjesintrum Fryslân in Leeuwarden beheert de archieven van vijf Friese musea. De kwaliteit van het binnenklimaat is voor een belangrijk deel te danken aan de natuurlijke aardwarmte- en koude. Een luchtdichte schil vormt de basis voor dit bijzondere klimaatconcept, terwijl de betonnen vloer juist niet geïsoleerd is. Dankzij LED-verlichting, bewegingssensoren én 400 zonnepanelen levert het gebouw meer energie op dan het verbruikt.
 

Riothermie op Urk

Het riool kan een aanzienlijke bron van energie zijn. In zwembad ‘t Bun op Urk fungeren rioolbuizen als warmtewisselaar voor de verwarming van het zwemwater. De gemeente Urk verwacht de investering in de installatie in ongeveer veertien jaar terug te verdienen.