Mathieu van Rooij

Specialist Stedelijke Transformatie Bouwend Nederland

“Tot 2040 moet er een miljoen woningen gebouwd worden, waarvan minstens de helft in de randstad. Daarbij is het streven om zoveel mogelijk woningen binnen bestaande stedelijke contouren te bouwen", stelt Mathieu van Rooij, specialist op het gebied van stedelijke transformatie van Bouwend Nederland.

"De ruimte daarvoor zal in belangrijke mate moeten worden gevonden door transformatie van bestaande gebieden in de steden. Denk daarbij aan verouderde fabrieksterreinen en haven- en industrieterreinen, die aangekocht en gesaneerd dienen te worden en eventueel aan verplaatsing van nog aanwezige bedrijven.

Bouwend Nederland heeft samen met andere stakeholders, zoals de Neprom, de G32 en het ministerie van Binnenlandse Zaken het initiatief genomen om het programma Stedelijke Transformatie in het leven te roepen. Dit programma geeft uitvoering aan het manifest Binnenstedelijke Gebiedstransformaties dat maart vorig jaar van kracht ging.”

Samen werken aan oplossingen

In het programma werken overheids- en marktpartijen en kennisinstellingen samen om de transformatieprojecten versneld tot uitvoering te brengen, gemeenschappelijke problemen bloot te leggen en op te lossen en de opgedane kennis te verankeren.

Afgelopen februari was het eerste jaarcongres van het programma ‘Samen aan de slag met Stedelijke Transformatie’ om de complexe vraagstukken die stedelijke transformatie met zich meebrengt te belichten en met elkaar te bespreken. “Het gaat vaak om lange processen waar vele partijen bij betrokken zijn. Het gaat niet alleen om woningbouw, maar draait óók om bereikbaarheid, duurzaamheid en sociale vraagstukken.

Het gaat niet alleen om woningbouw, maar draait óók om bereikbaarheid, duurzaamheid en sociale vraagstukken

We zoeken naar manieren en middelen om deze transformatie te versnellen en naar antwoorden op de vragen binnen het transformatievraagstuk. De huidige milieuregelgeving vormt vaak een probleem als het gaat om bouwen bij fabrieken of drukke infrastructuur. De crisis- en herstelwet biedt mogelijkheden om zaken sneller te laten verlopen en we overleggen met de minister over verdere verbreding daarvan.”

Ruimte tekort

Van Rooij stelt dat er vooral ruimte gezocht wordt binnen de steden. “Het kan echter niet anders dan dat er ook gebouwd wordt aan de rand van steden én buiten de steden. De transformatie van binnenstedelijke gebieden biedt op zijn best slechts ruimte voor 300.000 woningen en dat is bij lange na niet voldoende.

Bouwend Nederland ziet het als een maatschappelijke opgave om zo efficiënt mogelijk met de ruimte om te gaan, maar ook om tijdig goede huisvesting te kunnen bieden voor alle nieuwe huishoudens die er in Nederland nog bijkomen.”

Duurzaam bouwen

Bij het enorme aantal woningen dat er de komende jaren gebouwd moet worden, speelt duurzaamheid natuurlijk ook een grote rol. “In stedelijke gebieden is de CO2-uitstoot altijd al groot, het is een extra uitdaging om bij te bouwen én de CO2-uitstoot te verminderen. Er is een klimaatakkoord dat leidend is.

Woningen van de toekomst zijn energieneutraal, dat is gemakkelijker te realiseren dan bestaande woningen energieneutraal maken. Maar ook bij bestaande bouw zijn er grote stappen nodig, de bouwagenda is hierbij heel belangrijk.” Van Rooij stelt dat er nu nog te weinig gebeurt én dat het te langzaam gaat. “We moeten naar een wijkaanpak om woningen energieneutraal te krijgen.”