Het begrip duurzaamheid past allang niet meer alleen bij bouwmaterialen, inrichting of energieverbruik, al zijn dat zeker belangrijke factoren. Duurzaamheid in gebiedsontwikkeling gaat nog een flink aantal stappen verder. Een duurzaam gebied houdt rekening met alles en iedereen die daarbij betrokken zijn. Lid van de raad van Aanbeveling van Provada Sybilla Dekker vertelt er meer over. “Bij een duurzame (her)ontwikkeling van een gebied zijn ontzettend veel partijen betrokken. Bewoners, omwonenden, bedrijven, winkels, scholen. Elke partij heeft andere belangen en dat maakt het lastig en tijdrovend om daar consensus in te bereiken. Toch is dat belangrijk om tot een duurzaam gebied te komen waar mensen kunnen wonen, werken en recreëren.”

Jarenlang proces

Bij een duurzame stedelijke ontwikkeling is het vaak de gemeente of provincie die daarin het voortouw neemt. “Het is daarbij belangrijk om duidelijk te krijgen welk belang alle betrokken partijen daarbij hebben en hoe die belangen geborgd kunnen worden. Dat kan door goed te luisteren naar elkaar en vast te stellen wat de verschillende doelen zijn.” Dekker stelt dat dit vaak een lastig en tijdrovend proces is. “Het duurt jaren, maar het scheelt als de partijen goed definiëren wat men van elkaar verwacht. Vaak begint een gebiedsontwikkeling met een ‘ronde tafel’ gesprek en is er daarna onduidelijkheid wie wat en wanneer doet of beslist.” Het gebeurt ook dat er door veranderende inzichten (onderdelen van) een plan aangepast dienen te worden. “Ik adviseer daarom altijd om het proces te laten begeleiden door een externe deskundige. Een persoon met helikopterview die ervoor kan zorgen dat het commitment behouden blijft, óók als een project tegenslag kent of langer duurt dan verwacht werd.”

Vroegtijdig informeren

De eerste besluitvorming gebeurt door een overheid. “Op dat moment al dienen alle betrokken partijen geïnformeerd te worden over de plannen. Als een gemeente dat nalaat, loopt het proces later vertraging op door beroep- en bezwaarprocedures. Het is belangrijk om ‘aan de voorkant’ te beginnen met informeren, want integrale duurzame gebiedsontwikkeling is een complexe materie.”

Gebruik crisis positief

De financiële crisis zorgt volgens Dekker voor een stagnatie in de planvorming. “Financiering en tegenvallende verkoop maken het allemaal lastiger waardoor veel plannen nu stilliggen of zelfs teruggetrokken worden. Dat vind ik geen goede zaak. Je kunt ook deze tijd benutten om na te denken over nieuwe manieren waarop plannen wel realiseerbaar zijn.” Dekker denkt dat de komende jaren het duurzaamheidaccent vooral op energievormen en luchtkwaliteit komt te liggen. “De technologie blijft innoveren waardoor de mogelijkheden voor gebruikers groter worden.”