Het is te optimistisch te stellen dat Nederland al in 2020 helemaal duurzaam is. Duurzame ontwikkeling is een voortdurend veranderingsproces, gericht op het realiseren van een betere balans tussen economische, sociale en ecologische belangen. Binnen dit proces is de manier waarop we met gebouwen omgaan belangrijk. Onze aanpak nu en de houdbaarheid daarvan sorteert effect over een periode van 50 tot 100 jaar of zelfs langer. In het ideale geval realiseren we gebouwen en gebieden die we nooit meer kwijt willen: duurzaam en dierbaar. Het is duidelijk dat dit nú nog niet altijd het geval is. De voortschrijdende verstedelijking stelt ons voor immense politieke, sociale, economische en ecologische uitdagingen. Het zijn de steden die de oplossingen voor de grote opgaven van de 21e eeuw moeten vinden. No cities,no future.

Stappen

De belangrijkste stap is dat in de gebouwde omgeving nieuwe ontwikkelingen ook bijdragen aan het versterken van bestaande structuren. Een voorbeeld is dat een verdichtingstrategie voor bestaande steden hand in hand moet gaan met een strategie om de stand leefbaarder te maken met meer groen, stillere gebieden en schonere lucht. Alleen zo zijn we in staat steden een oplossing te bieden voor de grote sociaaleconomische en ecologische uitdagingen waar wij deze eeuw voor staan.

Europese regelgeving

De Europese Commissie lanceerde vorig jaar het Smart Cities en Communities initiatief. Doel hiervan is het versnellen van de ontwikkeling en uitvoering van energiezuinige toepassingen in steden. Samenwerking tussen Europese steden wordt actief gestimuleerd. In Nederland werken de steden Amsterdam en Rotterdam hieraan mee. Europa wordt steeds sturender op de milieurandvoorwaarden waarbinnen de economie kan groeien, de wijze waarop we ons kunnen verplaatsen en hoe er gebouwd wordt.

De drie ‘P’s

Duurzaamheid is geen rocket science. Een duurzaam gebied is dat waar de 3 p’s kloppen: people, planet en profit. Dus waar mensen met plezier werken, wonen en recreëren. Internationaal zijn daar goede voorbeelden van zoals Stockholm en Vancouver.Dat is ook mogelijk op Nederlandse schaal, maar dan binnenstedelijk en in coproductie met bewoners en bedrijven. Niet over hen, maar met hen. Publiek private samenwerkingsverbanden, zonder de bewoner te vergeten.

Duurzaam renoveren

De gebouwde omgeving van morgen staat er al.We gaan daar zo goed mogelijk mee om door leegstand te bestrijden en kwaliteit neer te zetten. Ook door bestaande bouw toekomstbestendig te maken: energiezuinig, flexibel, aantrekkelijk en waar nodig te transformeren naar een andere functie.

Klimaatneutraal gebouw

Op dit moment zijn er nog niet veel klimaatneutrale gebouwen, maar onafhankelijke certificeringsystemen als BREEAM of LEED brengen wel de duurzaamheidprestaties van gebouwen en gebieden in beeld en dat leidt tot steeds meer gebouwen met een hoge duurzaamheidscore op papier. De opgave voor de nabije toekomst is om ook de duurzaamheideigenschappen van bestaande gebouwen én het beheer en gebruik ervan inzichtelijk te maken en te monitoren.