Senior adviseur en jurist Erwin Houwertjes is gepokt en gemazeld in de lokale praktijk. Hij heeft zes jaar voor de gemeente Wormerland gewerkt en tien jaar voor de Omgevingsdienst IJmond. Zo heeft hij veel ervaring opgedaan met de Wet algemene bepalingen omgevingsrecht (Wabo), een voorproefje van de nieuwe Omgevingswet.

De Omgevingswet heeft als doel burgers en bedrijven meer mogelijkheden te bieden om activiteiten te ontplooien, waarbij gemeenten een meer faciliterende en verbindende rol vervullen. Voortaan staan niet de regeltjes voorop waaraan plannen worden getoetst (nee, tenzij…), maar de oplossingen die gemeenten zoeken voor de wensen van burgers en bedrijven (ja, mits….). Dit past in de trend van toenemende burgerparticipatie.

De huidige praktijk van bestemmingsplannen staat wensen uit de samenleving vaak in de weg. Zo hebben sommige ondernemers behoefte aan een gemengd aanbod, bijvoorbeeld een boekhandel die koffie en broodjes verkoopt of een kledingzaak die borrels en hapjes presenteert. De gemeente zal hierop moeten inspelen door in het nieuwe omgevingsplan een flexibeler bestemming mogelijk te maken. Dat geldt ook voor het opnieuw bestemmen van lege winkelpanden, zoals van het recent omgevallen V&D. Door het faciliteren van initiatieven bevordert de gemeente een vitaler winkellandschap. Ze doet er wel goed aan hierover een visie te hebben, rekening houdend met trends en toekomstbestendigheid.

Behalve flexibele regels zijn ook flexibele organisaties nodig. Haute Equipe, dat zich afficheert als partner van de overheid, heeft specialisten die gemeenten met informatie en advies optimaal kunnen begeleiden naar de nieuwe situatie. Bestuurders en ambtenaren kunnen zich aanmelden voor workshops, gericht op de organisatorische en inhoudelijke aspecten van de Omgevingswet. Erwin Houwertjes: ‘Dat mes snijdt aan twee kanten. Wij leren daar ook van.’

De nieuwe Omgevingswet vereist integraal werken voor de hele organisatie. Daartoe moet elke medewerker de huidige manier van werken loslaten. Het is geen overbodige luxe daarbij externe deskundigen in te schakelen. Voor het grote aantal lokale regels dat opgenomen zal worden in het omgevingsplan, heeft Haute Equipe een scan ontwikkeld, die alle bestaande regels tegen het licht houdt. Gemeenten zijn daarmee goed voorbereid op de komst van de nieuwe wet.
Verder beschikt Haute Equipe over adviseurs, kwartiermakers en projectleiders om lokale bestuurders en ambtenaren te ondersteunen bij de visievorming en uitvoering van de nieuwe taken. ‘Bij de invoering van de nieuwe Wmo hebben we gemeenten op soortgelijke wijze bijgestaan met een speciaal kenniscentrum, dat nog steeds zijn nut bewijst.’
Volgens Houwertjes is geen reorganisatie nodig. ‘Maar ga wel zaken veranderen. De gemeente moet actief samenwerken met de samenleving en burgerinitiatieven faciliteren. Dat is misschien wel de grootste uitdaging.’

Haute Equipe Partners in Public

Haute Equipe Partners in Public is een toonaangevend adviesbureau voor overheden, onderwijs- en zorginstellingen. Meer informatie: www.haute-equipe.nl
Vragen over Omgevingswet en informatie over workshop en scan: Erwin Houwertjes, erwin.houwertjes@haute-equipe.nl, tel. 06-20846363.